22 juni 2014

Over een land dat zoek is

‘Ex. Over een land dat zoek is’ is de titel van een recent uitgegeven boek van de Belgische slavist en politicoloog Peter Vermeersch. De titel verwijst naar voormalig Joegoslavië. In tien hoofdstukken verhaalt Peter Vermeersch van zijn reizen door Kosovo, Servië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Macedonië en Slovenië.
Zijn boek begint in Brussel waar hij de dochter van een in Brussel vermoorde Kosovaarse mensenrechtenactivist ontmoet. Ontmoetingen vormen de kern van dit boek. En hij ontmoet nogal wat mensen. Vrienden, kennissen en collega-wetenschappers, en vrienden en familie van die vrienden en kennissen. Al deze ontmoetingen leveren Peter Vermeersch veel stof voor verhalen en reflecties.
Peter Vermeersch is nieuwsgierig en is blijkbaar overal een geziene en welkome gast. Hij praat met gewone en minder gewone mensen over hun (vaak ongewone) leven voor, tijdens en na de oorlogen, over hun levensomstandigheden, over sport en muziek, over politiek en religie, over hun dromen en hun liefdes. Mensen die proberen het hoofd boven water te houden in een land met een veelbewogen, nog niet vergeten, geschiedenis.
Peter Vermeersch reist vanuit Pristina naar Pejë (Peć), vanuit Triëst en door Istrië langs de Kroatische kust, vanuit Vojvodina langs de Donau naar Oost-Servië, van Zagreb via Banja Luka naar Tuzla, en vanuit Belgrado naar het Griekse schiereiland Mount Athos. Ook verblijft hij kortere of langere tijd in verschillende steden waaronder Pristina, Skopje, Belgrado, Sarajevo en Ljubljana.
Naar Tuzla reist hij om Zijo te ontmoeten die als achtjarig jongetje een aanval door een paramilitaire bende in uniformen van het Joegoslavische leger overleefde. Zijn hele dorp werd uitgemoord, inclusief zijn vader, zijn zwangere moeder, zijn broer en zijn zes zussen. Wonder boven wonder overleefde hij de aanval. Tot zijn achttiende werd hij opgevoed in sanatorium Igalo in Montenegro. Nu heeft hij een baantje als keukenhulp in een hotel in Tuzla.
Het hoofdstuk waarin Peter Vermeersch verhaalt van zijn reis naar het Servische klooster Hilander op Mount Athos springt er daartegenover uit door zijn lichte toon. Peter Vermeersch maakte deze reis per auto, als gast van de Servisch-orthodoxe priester Vitomir (de chauffeur) en zijn twee zonen. Op de vraag hoeveel glaasjes rakija je tijdens de vasten mag drinken weet zoon Milanko het antwoord: ‘Eén rakija in de naam van de Vader, ééntje in de naam van de Zoon, en ééntje in de naam van de Heilige Geest.’ Ze nemen vanuit Belgrado de populaire snelweg naar de ‘Servische kust’ in Noord-Griekenland. In Servië wordt deze weg ‘Snelweg van Broederschap en Eenheid’ genoemd en in Macedonië (voorspelbaar) ‘Snelweg Aleksander de Grote’. Langs Thessaloníki rijden ze naar Ouranoupolis (het laatste dorp vóór het vrouwen en toeristen ontoegankelijke schiereiland), en varen ze het laatste stuk naar de heilige berg.
De toon van het boek is veelal nuchter en feitelijk, soms een tikje weemoedig, maar altijd liefdevol. Er zijn nauwelijks of geen politieke analyses te vinden. Dat levert een boek op dat, mede door de prettige schrijfstijl, een boeiend en gevarieerd inzicht geeft in het dagelijkse leven in ex-Joegoslavië.
In het boek zijn ter illustratie geen foto’s opgenomen. Voor begeleidende foto’s verwijst Peter Vermeersch in zijn nawoord naar www.overeenlanddatzoekis.com. (Klik op een foto en een begeleidende tekst plus een verwijzing naar een bladzijde in het boek verschijnt.)

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen